Zarządzanie ryzykiem w przedsiębiorstwie – tworzenie wartości dodanej w często zmieniającym się otoczeniu

W odpowiedzi na obecną sytuację rynkową oraz pojawiającą się coraz większą potrzebę wypracowania przez organizacje efektywnego i skutecznego podejścia do zarządzania i optymalizacji ryzyka Grant Thornton U.S. przygotowało opracowanie dotyczące Zarządzania ryzykiem korporacyjnym (Enterprise risk management – ERM): Creating value in a volatile economy (dostępne pod adresem). Poniżej znajduje się podsumowanie najważniejszych wniosków opracowania, które pozwolą zrozumieć, dlaczego warto wdrożyć ERM oraz jak to zrobić.

Dlaczego warto zarządzać ryzykiem?

Uniwersytet Stanu Karoliny Północnej we współpracy z instytutem AICPA (American Institute of Certified Public Accountants) opracował niedawno raport na temat aktualnego stanu zarządzania ryzykiem w różnych organizacjach. Po przeankietowaniu około 700 firm, wykazano, że ponad 60% respondentów uważa, że wysokość i złożoność ryzyka uległa znacznej zmianie w ciągu ostatnich pięciu lat. Pomimo takich odczuć, 44% respondentów nie zarządza ryzykiem w swoim przedsiębiorstwie i nie planuje wdrożenia takiego systemu. Najczęściej podawanym uzasadnieniem, jest przekonanie, że ryzyko jest monitorowane w inny sposób niż za pomocą ERM (53%) oraz brak zgłoszonej potrzeby zmian obecnie stosowanego podejścia do zarządzania ryzykiem (29 procent).

W kontekście panującego kryzysu powstaje wiec pytanie, jaka jest rzeczywista wartość inwestowania czasu i pieniędzy we wdrożenie koncepcji ERM?

Autorzy raportu wskazują następujące wartości:

1. ERM poprawia ocenę zdolności kredytowej organizacji.
   W obecnej sytuacji gospodarczej instytucje finansowe praktycznie wstrzymały udzielanie kredytów i pożyczek. W związku, z czym firmy muszą, ciężej niż kiedykolwiek, starać się aby wykazać wystarczającą zdolność kredytową w celu pozyskania finansowania.
   W 2005 r. agencja ratingowa Standard & Poor’s (S&P) zaczęła analizować sektor usług finansowych z punktu widzenie stosowanych praktyk ERM, włączając elementy tego systemu do stosowanej przez siebie metodologii oceny zdolności kredytowej tych instytucji. Następnie w 2006 r., rozszerzyła swoje analityczne badania o przedsiębiorstwa z innych sektorów. Doprowadziło to do stworzenia zintegrowanego podejścia do analizy ERM w procesie oceny zdolności kredytowej firm, w którym organizacji ze wdrożoną, sprawną i wykorzystywaną koncepcją ERM są w stanie osiągnąć wyższą zdolność kredytową, co znacznie ułatwia pozyskanie finansowania.
2. ERM pozwala na przemyślane stosowanego podejście do zarządzania ryzykiem, szczególnie w czasie kryzysu.
   Cechą charakterystyczną ryzyka jest jego niestabilność, dlatego, ze względu na ciągłe zmiany czynników zewnętrznych i wewnętrznych, ryzyko stale ewoluuje.
   Jedną z największych korzyści ERM jest to, że patrzy na całą gamę możliwych wydarzeń, dzięki czemu firma może zidentyfikować wszystkie związane z nimi zagrożenia. Przy pomocy ERM organizacja stara się również określić zdarzenia, które nie mogły mieć miejsce w przeszłości, a mogą negatywnie wpłynąć na działalność jednostki.
   ERM oferuje wiele metod patrzenia na ryzyko, jedną z najbardziej popularnych są mapy ryzyka, w której wydarzenia niosące ryzyko są pozycjonowane w zależności od ich wpływu i prawdopodobieństwa, a następnie tworzony jest zbiór potencjalnych działań zapobiegawczych.
3. ERM pozwala na stworzenie przejrzystej struktury organizacyjnej i korporacyjnej.
   Obecnie, bardziej niż kiedykolwiek, akcjonariusze i organy regulujące rynek wymagają większej przejrzystości korporacyjnej oraz silnie rozwiniętego ładu korporacyjnego.
   Zarządzanie ryzykiem przedsiębiorstwa przyczynia się do skutecznego i spójnego zarządzania, umożliwiając przedsiębiorstwom lepsze zrozumienie i pomiar tych zagrożeń, które zagrażają osiągnięciu celów strategicznych, a przez to do zawężenia obszaru kontroli. Ponadto ERM poprawia strukturę zarządzania spółki w myśli zasady „tone at the top” oraz gwarantuje przestrzeganie przepisów prawa, wewnętrznych regulacji i procedur.
4. ERM pozwala na identyfikację możliwości strategicznego rozwoju.
   Historycznie, zarządzanie ryzykiem przedsiębiorstwa w dużej mierze było postrzegane wyłącznie jako narzędzie eliminacji lub ograniczenia ryzyka. Obecnie coraz więcej firm zaczyna dostrzegać, iż jest to zbyt wąskie wykorzystanie tego narzędzia. Najważniejszym przesłaniem ERM jest zrozumienie, że ryzyko nie zawsze oznacza coś negatywnego dla organizacji, ale wręcz przeciwnie powinno być również postrzegane, jako potencjalnie pozytywny czynnik.
   Akceptując i zarządzając ryzykiem, przedsiębiorstwa mają możliwość pomiaru i oceny ewentualnej korzyści za podjęcie określonych ryzyk. Mają również możliwość maksymalizacji zysków i zwiększenia wartości dla akcjonariuszy poprzez ograniczenie pewnych ryzyk i wykorzystywaniu innych.

Jak z sukcesem wdrożyć koncepcję ERM?

Tylko właściwie wdrażane ERM jest w stanie zapewnić efektywny proces podejmowania decyzji, poprzez dostarczenie lepszej informacji o zagrożeniach, oraz umożliwić zachowanie pełnej zgodności z obowiązującymi przepisami, zewnętrznymi i wewnętrznymi. Przy tworzeniu efektywnego i wydajnego procesu pomocne mogą okazać się następujące wskazówki::

1. Jasne określenie apetytu organizacji na ryzyko i komunikowanie jego poziomu w całej organizacji.
2. Stworzenie udokumentowanej struktury zarządzania ryzykiem.
3. Stworzenie jednolitego języka ryzyka, jak również określenie i komunikowanie ról i obowiązków związanych z ryzykiem.
4. Maksymalizacja wykorzystania technologii.
5. Uwzględnienie kwestii związanych z ryzykiem w planowaniu strategicznym i w procesie podejmowania decyzji (adresowanie i raportowanie ryzyka).

Przy zastosowaniu powyższych kroków, organizacja może stworzyć takie rozwiązanie ERM, które usprawni posiadaną informacje o ryzyku, prowadząc do podejmowania skutecznych decyzji strategicznych, efektywniejszego zarządzania oraz zmniejszenia prawdopodobieństwa wystąpienia niespodziewanych zdarzeń.

Zachęcamy do kontaktu:

	Anatol Skitek Senior Konsultant, CIA Departament Doradztwa Gospodarczego email: skitek.anatol@gtfr.pl tel.  061 62 51 461 fax. 061 85 09 201 kom. 661 538 546
	Agnieszka Kostrzycka Konsultant Departament Doradztwa Gospodarczego email: kostrzycka.agnieszka@gtfr.pl tel.  061 62 51 471 fax. 061 85 09 201 kom. 661 538 570

Zobacz więcej: 
http://www.gt.com/staticfiles/GTCom/Advisory/CorporateGovernor/CGwhitepaper_ERM_FINAL.pdf